Bàn chân bẹt là gì?
Bàn chân bẹt là tình trạng vòm dọc tự nhiên ở lòng bàn chân thấp hoặc gần như không xuất hiện khi trẻ đứng. Vòm bàn chân có vai trò phân bổ lực, hỗ trợ cơ thể giữ thăng bằng và tạo độ đàn hồi trong quá trình đi lại, chạy nhảy. Khi vòm chân không phát triển phù hợp, toàn bộ bàn chân có thể tiếp xúc nhiều hơn với mặt đất, từ đó làm thay đổi tư thế và cách vận động của trẻ.
Ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, bàn chân phẳng thường là hiện tượng sinh lý bình thường. Do lớp mỡ dưới lòng bàn chân còn dày và hệ thống xương, cơ, dây chằng chưa phát triển hoàn thiện nên vòm chân chưa thể hiện rõ. Vòm bàn chân thường dần hình thành trong những năm đầu đời khi trẻ lớn lên và vận động nhiều hơn. Vì vậy, không phải trường hợp bàn chân phẳng nào ở trẻ cũng được xem là bệnh lý.
Nguyên nhân khiến trẻ bị bàn chân bẹt
Bàn chân bẹt có thể liên quan đến nhiều yếu tố khác nhau. Yếu tố gia đình là một trong những nguyên nhân đáng lưu ý, bởi đặc điểm cấu trúc bàn chân có thể chịu ảnh hưởng từ di truyền. Trẻ có cha mẹ hoặc người thân mắc bàn chân bẹt có thể có nguy cơ cao hơn.
Tình trạng dây chằng lỏng lẻo cũng có thể khiến các khớp và xương bàn chân kém ổn định, làm vòm chân dễ bị hạ thấp khi chịu trọng lực. Ngoài ra, các vấn đề liên quan đến cơ, gân hoặc mô liên kết ở chân cũng có thể tác động đến cấu trúc bàn chân.
Một số yếu tố khác như chấn thương, viêm khớp, vận động quá mức, thừa cân hoặc sử dụng giày dép không phù hợp có thể làm tăng áp lực lên bàn chân. Sự chênh lệch chiều dài hai chân cũng có khả năng khiến trẻ hình thành tư thế bù trừ trong quá trình đứng và đi lại.
Bên cạnh đó, bàn chân bẹt có thể xuất hiện cùng một số bệnh lý ảnh hưởng đến hệ thần kinh và cơ, chẳng hạn như bại não, loạn dưỡng cơ hoặc các bất thường bẩm sinh liên quan đến cột sống và chi dưới.
Dấu hiệu nhận biết bàn chân bẹt ở trẻ
Cha mẹ có thể quan sát lòng bàn chân của trẻ khi đứng và đi. Nếu phần vòm chân gần như không xuất hiện khi chịu trọng lượng, gót chân có xu hướng nghiêng ra ngoài hoặc bàn chân xoay vào trong, trẻ có thể cần được đánh giá chuyên môn.
Một số trẻ không có biểu hiện khó chịu, trong khi những trẻ khác có thể nhanh mỏi chân, đau bàn chân, cổ chân hoặc cẳng chân sau khi vận động. Trẻ cũng có thể gặp khó khăn khi chạy, nhảy hoặc thường xuyên có tư thế đi đứng bất thường. Tuy nhiên, chỉ dựa vào quan sát tại nhà chưa đủ để xác định trẻ có bàn chân bẹt bệnh lý.
Điều trị bàn chân bẹt ở trẻ
Không phải trẻ có bàn chân phẳng đều cần điều trị. Nếu bàn chân mềm mại, không gây đau và chức năng vận động bình thường, bác sĩ có thể chỉ định theo dõi trong quá trình trẻ phát triển. Việc đánh giá cần dựa trên độ tuổi, triệu chứng, khả năng vận động và đặc điểm cấu trúc bàn chân.
Trong những trường hợp cần can thiệp, đế chỉnh hình có thể được sử dụng để hỗ trợ phân bổ lực và cải thiện sự ổn định của bàn chân. Dụng cụ này nên được lựa chọn phù hợp với đặc điểm bàn chân của từng trẻ và sử dụng theo hướng dẫn của chuyên gia. Đế chỉnh hình không phải lúc nào cũng có khả năng tạo lại vòm chân vĩnh viễn, do đó mục tiêu điều trị cần được xác định cụ thể.
Vật lý trị liệu và bài tập vận động
Vật lý trị liệu có thể hỗ trợ tăng cường sức mạnh cơ bàn chân, cổ chân và cải thiện khả năng kiểm soát vận động. Một số bài tập thường được áp dụng gồm kéo giãn cơ bắp chân, nâng gót, tập co duỗi ngón chân, nhặt vật nhỏ bằng ngón chân hoặc lăn lòng bàn chân với vật có bề mặt phù hợp.
Các bài tập cần được lựa chọn dựa trên tình trạng thực tế của trẻ. Việc tập đúng kỹ thuật và duy trì đều đặn quan trọng hơn việc tập quá sức. Trong một số trường hợp, bác sĩ hoặc chuyên viên vật lý trị liệu có thể kết hợp bài tập với dụng cụ hỗ trợ bàn chân để tối ưu khả năng vận động.
Khi nào trẻ cần phẫu thuật?
Phẫu thuật thường không phải lựa chọn đầu tiên đối với bàn chân bẹt ở trẻ. Phần lớn trường hợp không gây đau hoặc hạn chế chức năng có thể được theo dõi và điều chỉnh bằng các phương pháp bảo tồn. Can thiệp phẫu thuật chỉ được cân nhắc khi bàn chân bẹt gây đau kéo dài, hạn chế đáng kể khả năng vận động hoặc liên quan đến bất thường cấu trúc mà các phương pháp khác không cải thiện được.
Cha mẹ không nên tự xác định mức độ bệnh dựa trên hình dáng bàn chân. Khi trẻ thường xuyên đau chân, đi lại bất thường, nhanh mỏi khi vận động hoặc có sự khác biệt rõ giữa hai chân, nên đưa trẻ đi khám để được đánh giá chính xác. Phát hiện và theo dõi đúng cách giúp lựa chọn phương pháp phù hợp, đồng thời tránh can thiệp không cần thiết trong giai đoạn bàn chân của trẻ vẫn đang phát triển.
Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng Giày chân bẹt XiXa tại Xixa.vn để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.
Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.
Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.
Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.
Thông tin chi tiết về các mẫu giày có thể được xem trực tiếp tạihttps://xixa.vn/.
Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.
Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.
Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.