BÀN CHÂN BẸT Ở TRẺ: NGUYÊN NHÂN, DẤU HIỆU VÀ HƯỚNG HỖ TRỢ[/b]
Bàn chân bẹt là gì?
Bàn chân bẹt là tình trạng vòm cong tự nhiên ở mặt trong lòng bàn chân thấp hoặc chưa hình thành rõ, khiến phần lớn lòng bàn chân tiếp xúc với mặt đất khi đứng. Vòm bàn chân có vai trò nâng đỡ cơ thể, phân bổ trọng lượng và hấp thụ một phần lực tác động trong quá trình đi bộ, chạy hoặc vận động.
Ở trẻ sơ sinh và trẻ mới biết đi, lòng bàn chân phẳng thường là hiện tượng sinh lý bình thường. Nguyên nhân là hệ xương, cơ, gân và các mô nâng đỡ vẫn đang phát triển nên vòm chân chưa thể hiện rõ. Khi trẻ lớn lên, cấu trúc này thường dần hoàn thiện. Vì vậy, chỉ nhìn thấy lòng bàn chân phẳng ở trẻ nhỏ chưa đủ để kết luận trẻ mắc bệnh lý.
Điều đáng chú ý là một số trẻ vẫn có vòm chân thấp khi lớn hơn hoặc xuất hiện những biểu hiện bất thường trong quá trình vận động. Khi đó, việc đánh giá sớm có thể giúp xác định bàn chân có thực sự gặp vấn đề hay chỉ là một đặc điểm cấu trúc không gây triệu chứng.
Nguyên nhân và yếu tố làm tăng nguy cơ
Bàn chân bẹt có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân khác nhau. Yếu tố gia đình là một trong những yếu tố cần xem xét, bởi cấu trúc bàn chân và độ mềm dẻo của mô liên kết có thể có tính di truyền.
Một số trẻ có hệ thống dây chằng hoặc mô liên kết tương đối lỏng lẻo, khiến khả năng nâng đỡ vòm bàn chân giảm. Bên cạnh đó, cơ bàn chân yếu, chấn thương ở bàn chân hoặc mắt cá chân cũng có thể ảnh hưởng đến cấu trúc nâng đỡ.
Ở người trưởng thành, tình trạng này có thể xuất hiện hoặc trở nên rõ hơn do tăng cân, tuổi tác, tổn thương gân, bệnh lý khớp hoặc một số bệnh lý toàn thân. Vì vậy, không nên quy kết bàn chân bẹt chỉ do việc đi chân đất hoặc sử dụng một loại giày dép cụ thể.
Dấu hiệu cần quan sát ở trẻ
Cha mẹ có thể bắt đầu bằng việc quan sát dáng đứng và dáng đi của trẻ. Nếu khi đứng, gần như toàn bộ lòng bàn chân áp xuống mặt đất, vòm chân có thể đang thấp. Khi nhìn từ phía sau, gót chân ở một số trẻ có thể nghiêng ra ngoài hoặc bàn chân có xu hướng đổ vào phía trong khi bước.
Các biểu hiện về khả năng vận động cũng rất quan trọng. Trẻ có vấn đề ở bàn chân có thể nhanh mỏi khi đi bộ, thường xuyên vấp ngã, khó chạy nhảy hoặc không muốn tham gia những hoạt động thể chất mà trước đây vẫn yêu thích. Một số trẻ có thể than đau ở bàn chân, mắt cá hoặc cẳng chân sau khi vận động trong thời gian dài.
Phụ huynh có thể kiểm tra sơ bộ bằng cách quan sát dấu chân khi trẻ đứng trên bề mặt có thể lưu lại dấu. Tuy nhiên, dấu chân rộng không đồng nghĩa chắc chắn với bàn chân bẹt bệnh lý. Đánh giá chuyên môn vẫn cần thiết khi trẻ có triệu chứng hoặc bất thường về dáng đi.
Phát hiện sớm không đồng nghĩa phải điều trị ngay
Một quan niệm dễ gây lo lắng là cứ phát hiện bàn chân bẹt ở trẻ thì phải can thiệp ngay. Thực tế, nhiều trẻ có bàn chân phẳng hoặc vòm thấp nhưng vẫn phát triển bình thường, không đau và vận động tốt. Những trường hợp này có thể chỉ cần theo dõi sự phát triển của bàn chân.
Khi trẻ có đau, hạn chế vận động hoặc bàn chân có dấu hiệu biến dạng, bác sĩ có thể kiểm tra khả năng tạo vòm khi trẻ nhón chân và đánh giá độ linh hoạt của bàn chân. Nếu cần thiết, các phương tiện chẩn đoán hình ảnh có thể được sử dụng để tìm hiểu thêm về xương, khớp và mô mềm.
Các phương pháp hỗ trợ phù hợp
Tùy tình trạng, trẻ có thể được hướng dẫn những bài tập tăng cường cơ bàn chân và cẳng chân, kết hợp kéo giãn và duy trì hoạt động thể chất phù hợp. Nếu có triệu chứng đau, bác sĩ có thể đề xuất các biện pháp giảm tải và hỗ trợ vận động.
Dụng cụ chỉnh hình bàn chân cũng có thể được cân nhắc trong một số trường hợp nhằm hỗ trợ vòm, phân bổ lực và cải thiện sự thoải mái khi đi lại. Việc sử dụng cần dựa trên đánh giá cụ thể, bởi không phải trẻ nào có bàn chân bẹt cũng cần dùng.
Ở những trường hợp biến dạng nghiêm trọng hoặc có nguyên nhân đặc biệt, bác sĩ sẽ lựa chọn hướng điều trị phù hợp. Phẫu thuật thường không phải lựa chọn đầu tiên và chỉ được xem xét trong những tình huống cần thiết.
Quan trọng nhất, cha mẹ nên theo dõi dáng đi, khả năng vận động và các biểu hiện đau mỏi của trẻ thay vì chỉ tập trung vào hình dạng lòng bàn chân. Khi có dấu hiệu bất thường kéo dài, thăm khám sớm sẽ giúp xác định chính xác tình trạng và tránh can thiệp không cần thiết.
Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng dép chống bàn chân bẹt tại Xixa để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.
Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.
Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.
Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.
Thông tin chi tiết về các mẫu giày có thể được xem trực tiếp tại https://xixa.vn/.
Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.
Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.
Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.