TƯỚNG BÀN CHÂN BẰNG PHẲNG VÀ NHỮNG ĐIỀU CẦN HIỂU ĐÚNG[/b]
Bàn chân bằng phẳng là cách gọi phổ biến để mô tả tình trạng vòm dọc phía trong bàn chân thấp, kém rõ hoặc hạ xuống khi đứng chịu trọng lượng. Khi đó, phần lòng bàn chân có thể áp sát mặt đất trên diện tích lớn hơn so với người có vòm chân rõ. Xét về y học, hình dạng này có thể là một đặc điểm cấu trúc bình thường hoặc liên quan đến tình trạng bàn chân bẹt, tùy từng trường hợp.
Ở trẻ nhỏ, lòng bàn chân phẳng khá thường gặp vì xương, cơ, gân và dây chằng vẫn đang phát triển. Vòm bàn chân có thể thay đổi dần theo độ tuổi và quá trình trưởng thành. Vì vậy, không nên chỉ nhìn hình dạng lòng bàn chân rồi kết luận trẻ mắc bệnh. Điều quan trọng hơn là xem xét bàn chân có gây đau, mất thăng bằng, thay đổi dáng đi hoặc làm hạn chế hoạt động hay không.
Bàn chân bằng phẳng dưới góc nhìn cấu trúc và chức năng
Vòm bàn chân là một bộ phận quan trọng trong hệ thống nâng đỡ cơ thể. Cấu trúc này giúp phân bổ trọng lượng, duy trì sự ổn định và hỗ trợ bàn chân thích nghi với bề mặt tiếp xúc. Trong mỗi bước đi, bàn chân phải liên tục hấp thụ lực khi tiếp đất rồi tạo lực đẩy để cơ thể tiến về phía trước.
Khi vòm chân thấp, cách phân bổ lực có thể thay đổi. Một số người có xu hướng bàn chân đổ vào trong khi đứng hoặc đi, gót chân thay đổi vị trí và diện tích lòng bàn chân tiếp xúc với mặt đất tăng lên. Nếu mức độ biến đổi lớn, người bệnh có thể cảm thấy mỏi chân hoặc khó chịu sau khi đứng lâu, đi bộ nhiều hay vận động với cường độ cao.
Tuy nhiên, bàn chân phẳng không đồng nghĩa với tình trạng bệnh lý. Nhiều người có vòm chân thấp nhưng vẫn đi lại, chạy nhảy và sinh hoạt bình thường. Do đó, chức năng của bàn chân cần được xem xét song song với hình dáng bên ngoài.
Dấu hiệu nhận biết ở trẻ
Cha mẹ có thể quan sát bàn chân trẻ khi đứng trên mặt phẳng. Nếu phần hõm phía trong lòng bàn chân giảm rõ hoặc gần như biến mất khi chịu trọng lượng, đây có thể là biểu hiện của vòm chân thấp. Khi nhìn từ phía sau, gót chân có thể nghiêng hoặc bàn chân có xu hướng đổ vào trong.
Ngoài hình dạng bàn chân, những biểu hiện trong sinh hoạt cũng rất đáng chú ý. Trẻ có thể nhanh mỏi khi đi bộ, thường xuyên vấp ngã, khó giữ thăng bằng hoặc không muốn chạy nhảy như trước. Một số trẻ có thể than đau ở bàn chân, cổ chân hoặc đầu gối sau khi vận động. Giày dép mòn lệch cũng có thể gợi ý sự phân bổ lực không đồng đều, nhưng không thể dùng dấu hiệu này để tự chẩn đoán.
Nếu trẻ không đau, vẫn vận động linh hoạt và không có bất thường về dáng đi, cha mẹ không cần quá lo lắng chỉ vì lòng bàn chân trông phẳng. Ngược lại, khi nhiều dấu hiệu bất thường xuất hiện cùng lúc, nên cân nhắc kiểm tra chuyên môn.
Bàn chân phẳng ảnh hưởng đến dáng đi như thế nào?
Bàn chân là điểm tiếp xúc giữa cơ thể và mặt đất nên bất kỳ thay đổi đáng kể nào tại đây đều có thể tác động đến cơ học của chi dưới. Khi bàn chân xoay vào trong quá mức, hướng chuyển động của cẳng chân và đầu gối cũng có thể thay đổi.
Sự thay đổi này đôi khi khiến bước đi thiếu ổn định, người vận động nhanh mỏi hoặc khó kiểm soát động tác trong những hoạt động cần chạy, nhảy và đổi hướng. Nếu tình trạng kéo dài và có triệu chứng, cảm giác khó chịu có thể xuất hiện ở cổ chân, cẳng chân hoặc đầu gối.
Một số người còn cảm thấy căng mỏi ở vùng hông hoặc lưng do cơ thể phải điều chỉnh tư thế để duy trì thăng bằng. Tuy nhiên, không nên mặc định bàn chân phẳng là nguyên nhân trực tiếp gây mọi vấn đề về tư thế, cột sống hoặc khớp. Mức độ ảnh hưởng còn phụ thuộc vào cấu trúc cơ thể, khả năng kiểm soát vận động và nhiều yếu tố khác.
Theo dõi và hỗ trợ bàn chân đúng cách
Khi phát hiện trẻ có lòng bàn chân phẳng, bước đầu tiên là xác định tình trạng này có ảnh hưởng đến chức năng hay không. Trẻ không đau, không hạn chế vận động và vẫn phát triển bình thường thường có thể được theo dõi theo từng giai đoạn.
Nếu xuất hiện đau kéo dài, dáng đi thay đổi, thường xuyên mất thăng bằng, vấp ngã hoặc giảm khả năng tham gia hoạt động thể chất, trẻ nên được đánh giá chuyên môn. Việc kiểm tra có thể tập trung vào tư thế đứng, dáng đi, độ linh hoạt của bàn chân và khả năng hoạt động của các nhóm cơ liên quan.
Tùy tình trạng, các biện pháp hỗ trợ có thể gồm bài tập tăng cường cơ bàn chân và cẳng chân, điều chỉnh hoạt động thể chất hoặc sử dụng dụng cụ hỗ trợ khi có chỉ định. Mục tiêu là duy trì chức năng, giảm khó chịu và giúp trẻ vận động ổn định hơn.
Hiểu đúng về bàn chân bằng phẳng giúp phụ huynh tránh cả hai thái cực: quá lo lắng khi thấy lòng bàn chân thấp hoặc bỏ qua các biểu hiện bất thường. Điều cần quan tâm không phải bàn chân phẳng đến mức nào, mà là tình trạng đó có ảnh hưởng đến sự ổn định, khả năng vận động và sinh hoạt của trẻ hay không.
Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng dép dành cho bàn chân bẹt tại Xixa để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.
Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.
Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.
Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.
Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.
Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.
Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.